OBP NEU (Neutrality) Hizmet Sağlayıcı Standardı (Ocean Bound Plastic)

OBP NEU Hizmet Sağlayıcı Standardı Nedir?

Zero Plastic Oceans (ZPO) tarafından geliştirilen OBP (Okyanusa Ulaşma Riski Taşıyan Plastik) Sertifikasyon Programı'nın bu özel modülü, "Plastik Nötr" (Plastic Neutral) hedefine ulaşmak isteyen markalar ile sahada atık toplayan/bertaraf eden organizasyonlar arasında güvenilir bir köprü kurar. Bu standart, özellikle ekonomik değeri olmayan, geri dönüştürülemediği için toplayıcılar tarafından doğada bırakılan (non-commercially recyclable) düşük değerli plastik atıkların toplanarak güvenli bir şekilde bertaraf edilmesini finanse eden "Plastik Kredisi" (Plastic Credit) sisteminin yöneticileri (Hizmet Sağlayıcıları) için tasarlanmıştır. Standardın temel amacı, okyanusları korumak adına atılan bu adımların finansal ve fiziksel olarak şeffaf, izlenebilir ve hileden uzak bir şekilde yürütülmesini sağlamaktır.

OBP NEU Standardının Temel Teknik Kriterleri

Bu standart, fiziksel geri dönüşümden ziyade, plastik atıkların toplanmasından nihai imhasına kadar geçen sürecin belgelenmesi ve "kredilendirilmesi" üzerine katı kurallar koyar:

• Kapsam ve Düşük Değerli Plastikler:

  • Sistem sadece ekonomik değeri olmayan, okyanusa gitme riski en yüksek olan ve doğada birikmeye yüz tutmuş düşük değerli plastiklerin (örneğin çok katmanlı ambalajlar, cips paketleri, yıpranmış poşetler) toplanmasını kapsar.

• Plastik Kredisi Üretimi ve Çift Sayımın (Double Counting) Önlenmesi:

  • Doğadan toplanan ve güvenli bir şekilde bertaraf edilen her 1 ton OBP, 1 "OBP Kredisine" dönüştürülür.

  • Bu kredilerin ve alım-satım işlemlerinin, ZPO'nun global OBP Kredi Sicilinde (Credit Registry) benzersiz seri numaralarıyla kayıt altına alınması zorunludur. Bu katı takip, aynı plastik partisinin veya kredisinin birden fazla markaya satılmasını (çift sayımı) kesin olarak engeller.

• Nihai Bertaraf (End-of-Life) Doğrulaması:

  • Hizmet sağlayıcısı, toplanan atıkların çevreye zarar vermeden nihai olarak bertaraf edildiğini (örneğin çimento fabrikalarında filtreli sistemlerle alternatif yakıt olarak kullanılması / co-processing veya ileri termal işlemler) resmi belgeler, tartım fişleri ve analizlerle kanıtlamak zorundadır.

• Sosyal Uyum ve Etik Çalışma:

  • Plastikleri toplayan işçilerin (genellikle gayriresmi sektör) sömürülmesini engellemek için adil ücretlendirme, çocuk işçi çalıştırmama ve iş sağlığı/güvenliği kuralları titizlikle denetlenir.

Bu standart kimler için

OBP NEU (Nötrlük); OBP nötrlük kurallarına göre müşterinin plastik ayak izini dengelemek üzere ocean-bound plastik toplamasını finanse veya organize eden hizmet sağlayıcılar içindir. Müşterinin ürününün OBP geri dönüştürülmüş içerdiği iddiası değildir.

Neler belgelenir

• Plastik ayak izi ile finanse edilen OBP toplamasının nötrlük hesabı
• NEU sağlayıcı, müşteri ve belgelenmiş toplama kuruluşları arasındaki sözleşmeler
• Aynı toplanan tonun çift sayılmasının önlenmesi
• İçerik değil, nötrlükle sınırlı kamuya açık iddia dili

Bu standardın kapsamadığı konular

• Şişe veya giysideki fiziksel geri dönüştürülmüş içerik (Marka / Üretici-Kullanıcı / GRS)
• Toplama standardı olmadan toplama sahalarını işletmek
• OBP NEU kuralları dışındaki karbon dengeleme veya plastik krediler

Alıcıların ve işletmelerin sık sorduğu sorular

Yalnızca NEU kapsamındaki ürüne “ocean-bound plastikten üretilmiştir” basabilir miyiz?

Hayır. NEU, ayak izine karşılık toplamanın finanse edildiği anlamına gelir. O SKU’ya OBP molekülü koymaz.

OBP NEU tonları plastik kredi kayıtlarıyla aynı mıdır?

Yalnızca OBP NEU kuralları ve toplama belgesini izliyorlarsa. Başka bir kayıttaki jenerik plastik kredi otomatik OBP NEU değildir.

Aynı toplanan ton hem NEU hem geri dönüştürülmüş içerik diye satılabilir mi?

Çift sayım merkezi risktir. Tonların tekil tahsisi izlenmeli; denetçi aynı partinin iki kez satıldığını arar.

Müşteri şirketin kendi OBP belgesi gerekir mi?

NEU sağlayıcı belgelenir. Müşterinin pazarlama dilinin içerik iddiasına kaymaması gerekir.

Denetimden önce hazırlanması gerekenler

• Her müşteri için ayak izi hesap yöntemi
• Finanse edilen toplama tonları için sözleşme ve faturalar
• Bu tonları kapsayan toplama kuruluşu belgeleri
• Aynı partinin çift satışını önleyen kayıt
• Müşteri pazarlama ekipleri için onaylı iddia metni

Sık görülen bulgular

• Yalnızca NEU kampanyasında “okyanus plastiği içerir” yazan ambalaj
• Belgesiz toplamayı OBP NEU saymak
• Aynı tonu iki müşteriye satmak
• Karbon dengeleme dilini OBP NEU ile karıştırmak