OBP Plastik Üreticileri ve Kullanıcıları Standardı (Ocean Bound Plastic)

OBP Plastik Üreticileri ve Kullanıcıları Standardı Nedir?

Zero Plastic Oceans (ZPO) tarafından geliştirilen OBP Sertifikasyon Programı'nın sanayi ayağını oluşturan bu standart; geri dönüştürülmüş OBP hammaddesini (granül, pelet, iplik, elyaf vb.) satın alarak bunları ambalaj, tekstil, otomotiv parçası veya günlük tüketim malzemesi gibi yarı mamul veya nihai ürünlere dönüştüren üreticiler için tasarlanmıştır. Geri dönüşüm tesisleri ile perakende markaları arasında köprü kuran bu modül, "okyanus plastiği" iddialarının üretim bantlarında kaybolmamasını ve üretim sürecine dışarıdan konvansiyonel plastik karıştırılarak haksız kazanç (greenwashing) elde edilmemesini garanti altına alır.

OBP Üreticileri ve Kullanıcıları Standardının Temel Teknik Kriterleri

Bu standart, üretim tesisinin çevresel veya sosyal denetiminden ziyade, tamamen malzemenin tesis içindeki matematiksel ve fiziksel akışına odaklanır. Sistemi kullanıcıyı yormadan şu şekilde özetleyebiliriz:

• İzlenebilirlik ve Gözetim Zinciri (Chain of Custody):

  • Üretim hattına giren OBP içerikli hammaddenin, ürün formülasyonu (reçete) ve üretim bandı boyunca konvansiyonel plastiklerle izinsiz karışmasını engellemek için sıkı prosedürler uygulanır.

  • Tesisin üretim yeteneğine göre Ayrıştırma (Segregation) (malzemenin fiziksel olarak ayrı tutulması) veya Kütle Denkliği (Mass Balance) (giren OBP miktarı ile çıkan OBP miktarı oranlarının muhasebesel olarak eşitlenmesi) modellerinden biri kullanılır.

• İşlem Sertifikaları (Transaction Certificates - TC):

  • Üreticiler, OBP hammaddesini mutlaka sertifikalı tedarikçilerden TC ile almalı ve ürettikleri ara/nihai ürünleri markalara veya diğer alıcılara satarken yine içerik oranlarını belirten TC'ler düzenlemelidir. Bu şeffaf evrak akışı, OBP tedarik zincirinin omurgasıdır.

• Üretim Kayıtları ve Fire Oranları (Conversion Rates):

  • Plastiğin eritilmesi, kalıplanması veya ipliğe dönüştürülmesi sırasında ortaya çıkan fireler (üretim kayıpları) ve malzeme dönüşüm oranları titizlikle kayıt altına alınır. Bu sayede, "1 ton OBP hammadde girdisinden ne kadar OBP içerikli ürün çıktığı" denetçiler tarafından matematiksel olarak ispatlanabilir.

Bu standart kimler için

OBP Plastik Üreticileri ve Kullanıcıları Standardı; OBP geri dönüştürülmüşü ambalaj veya ürüne koyup markalara veya son kullanıcılara satan konvertör, compounder ve üreticiler içindir. Geri dönüşümcü ile Marka standardı arasında durur.

Neler belgelenir

• OBP geri dönüştürülmüşün compounding, dönüştürme, enjeksiyon veya diğer işlenmesi
• Tesis boyunca OBP partilerinin gözetim zinciri
• OBP iddiasını belgelenmiş marka veya başka kullanıcıya taşıyan satış belgeleri
• Masterbatch, levha, şişe veya bileşendeki yüzde hesapları

Bu standardın kapsamadığı konular

• Sahada toplama
• Marka standardı yoksa tüketiciye dönük marka logosu
• NEU nötrlük hizmetleri

Alıcıların ve işletmelerin sık sorduğu sorular

Marka OBP belgeli; yine de Üretici/Kullanıcı gerekir mi?

OBP geri dönüştürülmüşü fiziken işleyip bileşen veya ambalaj satıyorsanız genellikle bu modüldesiniz. Marka belgesi ekstrüzyon hattınızı otomatik kapsamaz.

OBP geri dönüştürülmüşü virgin polimerle seyreltebilir miyiz?

Teknik olarak evet; iddiadaki OBP yüzdesi seyreltme ve izinli modelle uyumlu olmalıdır. %5 OBP karışımına yüzde yazmadan “ocean-bound ambalaj” demek yanıltıcıdır.

Bu, ISCC PLUS kütle denkliği belgesiyle aynı mıdır?

Hayır. Farklı şema, farklı köken. OBP isteyen alıcı OBP belgesi ister.

Çok sahalı konvertörlerin her tesisi kapsamda mı olmalı?

İddialı OBP partilerini işleyen her saha kapsamda olmalıdır. OBP pelletini belgesiz kardeş tesise göndermek zinciri koparır.

Denetimden önce hazırlanması gerekenler

• OBP partileri için gelen geri dönüşümcü belgeleri
• Her iddialı mamul için reçete ve seyreltme faktörleri
• Girdi partilerini çıkan SKU’lara bağlayan üretim kayıtları
• Tedarik ettiğiniz OBP belgelenmiş markalar
• Sahalar ve fason konvertörler

Sık görülen bulgular

• Marka belgesi ve yetkisi olmayan konvertörde marka etiketi basmak
• Virgin let-down sonrası OBP yüzdesinin yok sayılması
• Kapsam dışı kardeş tesis
• OBP yerine ISCC veya GRS evrakı